پمپ آب

 

 

پمپ وسیله ایست برای جابجایی و به حرکت دراوردن سیالات.

 

انواع پمپ آب

 

پمپ ها از نظر نوع سیال ، نوع عملکرد و پمپاژ ، حالت استقرار و نوع کاربری به دسته بندی های مختلف تقسیم می شوند.

 

پمپ از نظرسیال:

 

با توجه به گرانروی (ویسکوزیته)متفاوت هر سیال (مایعات) توان پمپ ، حالت پروانه ، قطر پروانه ، جنس پروانه و شفت و خیلی از پارامترهای دیگر پمپ تغییر می کند.
به طور کل پرکاربرد ترین و معروف ترین پمپ ها در صنعت پمپ های اسید ، پمپ های روغن و روغن داغ ، پمپ های آب ، پمپ های گاز مایع ، پمپ های کلر ، پمپ گازئیل ، پمپ آمونیاک ، پمپ تخلیه آب با مواد جامد و ناخالصی ، پمپ مواد شیمیایی می باشد.

 

پمپ از نظرعملکرد

 

نحوه عملکرد پمپ ها و مکانیزم کارکرد آنها بسته به کاربری و سیال آنها دارد.
به عنوان مثال برای پمپ های کارواش از نوع سیلندر پیستونی استفاده می شود. که فشاری معادل 100 تا 200 بار را می تواند تامین کند.
در مجموع پمپ های پرکاربرد از نظر نوع عملکرد به شرح زیر است.

 

پمپ سانتریفیوژ

 

این پمپ ها که کاربرد بسیار فراوانی در صنعت و صنایع تهویه مطبوع دارند.
بر اساس یک اصل ساده طراحی شده اند و آن انرژی گریز از مرکز اجسام میباشد.
وقتی که یک جسم با سرعت حول یک محور گردش کند انرژی زیادی جهت دور از محور و حرکت در خط مستقیم در خود ذخیره می کند.
پمپ سانتریفوژ با گردش سیال توسط پروانه در پوسته حلزونی خود انرژی الکتریکی را به انرژی خنثی و سپس به نیروی گریز از مرکز تبدیل می کند.
با جهت دادن و کنترل این نیرو می توان سیالات را توسط پمپ سانتریفوژ به حرکت در آورد.


 

پمپ آب سانتریفوژ

 


 

پمپ دنده ای

 

این پمپ ها تشکیل شده از دو چرخ دنده خارج از محور و یک ماهک که با گردش چرخ دنده و به دام افتادن سیال در فاصله بین چرخ دنده سیال به حرکت در می آید.
 از معروف ترین نوع این پمپ ها پمپ گازئیل مشعل ها می باشد.
در برخی مدل ها دو چرخ دنده که در یک پوسته و درگیر باهم که هردو چرخ دنده در یک اندازه و با گام بلند بین هر دنده می باشند.
یکی از چرخ دنده ها توسط الکتروموتور به گردش در آمده و به همراه خود و در جهت عکس حرکت خود چرخ دنده دیگر را به گردش وادار می کند.
با به دام افتادن سیال در فاصله بین دنده ها و پوشه سیال به جریان می افتد.

 

 

پمپ دنده ای

 

پمپ آّب شیشه شور

 

  • پمپ آب شیشه شور اتومبیل از آشناترین نوع این پمپ ها می باشد:
     

 

\l\ Hf nkni hd

 

پمپ پیستونی

 

پمپ پیستونی همان گونه که از نام آن مشخص است تشکیل شده است از سیلندر و پیستون که با حرکت رو به پایین پیستون سیال از قسمت مکش وارد سیلندر شده و با حرکت رو به بالا سیال با فشار بالا به بیرون پمپ رانده می شود.
وظیفه به حرکت درآوردن پیستون در داخل سیلندر بر عهده الکتروموتور بوده که توسط میل لنگ حرکت دورانی به حرکت رفت و برگشتی پیستون پمپ تبدیل می شود.
این پمپ در کاربری های فشار بالا و دبی کم مانند پمپ های کارواش کاربرد فراوانی دارد.


 

پمپ اب پیستونی

 

پمپ پریستالتیک

 

این پمپ ها با فشرده کردن شلنگ یا لوله قابل انعطاف و حرکت محل فشردگی باعث جریان سیال می شوند.
گاهی از این نوع پمپ جهت پمپاژ کلر به منابع آب مصرفی و استخر استفاده می شود.
با تعویض جهت چرخش موتور ، جهت پمپاژ سیال نیز تغییر می کند.
شلنگ این پمپ بعد از میزان ساعت کارکرد مشخصی باید تعویض شوند به دلیل حساسیت و دقت تزریق این پمپ ها و همچنین امکان استفاده از لوله های فلکسی با جنس خاص بسیار مناسب برای کاربری های دارویی و استریل می باشد.
گاهی از این نوع پمپ جهت پمپاژ کلر به منابع آب مصرفی و استخر استفاده می شود.
با تعویض جهت چرخش موتور ، جهت پمپاژ سیال نیز تغییر می کند.


 

 

پمپ های پریستالتیک

 

 

پمپ دیافراگمی

 

این پمپ از یک دیافراگم و یک پیستون تشکیل شده است که با حرکت رفت و برگشت پیستون دیافراگم به سمت جلو و عقب حرکت کرده و دو عدد سوپاپ یکطرفه در مجرای ورودی و خروجی قرار دارد که اجازه حرکت سیال در یک جهت را می دهد.
این پمپ برای تزریق کلر و مواد شیمیایی بسیار کاربرد دارد و دوزینگ پمپ کلر معروف ترین نوع آن می باشد.

 

پمپ دیافراگمی


 

پمپ دورانی

 

پمپ دورانی از یک سیلندر یا بدنه و یک قطعه متحرک دایره ای که از خارج از محور در داخل سیلندر اصلی حرکت دورانی دارد تشکیل شده است .
روی قطعه استوانه ای داخلی تعدادی پره متحرک که به سمت مرکز قطعه داخلی حرکت می کند وجود دارد و با حرکت دورانی قطعه میانی سیال به داخل پمپ مکیده و از پمپ خارج می شود.
این پمپ ها از نوع تیغه ها به دو دسته تیغه ثابت و تیغه متحرک تقسیم می شوند.
این نوع پمپ بیشتر برای پمپ های وکیوم و سیالات با ویسکوزیته پایین و همراه با گاز استفاده می شوند.
پمپ وکیوم متداول ترین نوع این پمپ ها می باشد.


 

پمپ دنده ای    پمپ دورانی

 

پمپ دورانی 1 


 

کاربرد پمپ آّب سانتریفیوژ

 

پراستفاده ترین پمپ در صنعت و تاسیسات حرارتی ، برودتی و تهویه مطبوع ، پمپ های آب سانتریفیوژ هستند.
این پمپ ها برای آبرسانی ، سیرکوله آب چیلر (سرد) سیرکوله آب برج خنک کننده ، سیرکوله آب گرمایش ، تخلیه مخازن و پسماندها ، تخلیه لجن کف مخازن و منایع و ... استفاده می شوند.

 

پمپ آّبرسانی

 

بوستر پمپ ها، پمپ آب خانگی ، واترپمپ ها ، پمپ تامین فشار ، از دیگر نام های پمپ های آبرسانی هستند.
از این پمپ ها برای رساندن آب به طبقات بالا در ساختمان های مرتفع و یا تامین فشار مناسب در صنایع یا ساختمان های مسکونی اداری و تجاری که فشار آب شهر جوابگوی نیاز آنها نیست استفاده می شود.
این پمپ ها دارای هد بالا و به نسبت دبی کم می باشند.
پمپ آب نسبت به اساس نوع و نیاز مصرف کننده انتخاب و طراحی می شود.
پمپ آب خانگی معمولا به پمپ های کوچک و جهت تامین فشار مجتمع های مسکونی گفته می شود.

 

محاسبه پمپ آب

 

برای محاسبه پمپ آب 2 پارامتر هد و دبی باید محاسبه شود:

  1. هد پمپ:هد پمپ حداکثر فشار ایجاد شده (توان حداکثر تولبد فشار) در دبی صفر می باشد. این عدد معمولا روی پلاک تمام پمپ ها و با عبارت Hmax قید می شود. اما برای انتخاب یک پمپ مناسب باید هد یا فشار آب مورد نیاز در دبی (مقدار گذر آب در واحد زمان) مورد نظر بررسی کرد زیرا این دو پارامتر رابطه عکس با هم داشته با افزایش فشار، دبی کاهش خواهد یافت. رابطه این دو پارامتر به صورت خطی نبوده و معمولا در دیاگرامی (نمودار ها) که از سوی شرکت سازنده ارائه می شود بررسی و محاسبه می شوند
     
  2. دبی پمپ آب:.روی پلاک تمامی پمپ ها درج می شود. این پارامترها هم مانند هد باید از روی نمودار بررسی و انتخاب شود Qmax میزان آبدهی یا گذر آب در واحد زمان را دبی پمپ می گویند. حداکثر میزان آبدهی پمپ در فشار یا هد صفر را دبی ماکسیمم گویند که با عبارتاما این دو پارامتر یعنی دبی پمپ آب و هد پمپ آب را چگونه باید حساب کرد؟هد و دبی پمپ به چه پارامترهای دیگر بستگی دارند؟اگر هد یا دبی مورد نظر ما بیشتر از مشخصات پمپ های موجود در بازار بود چه باید کرد؟برای یافتن پاسخ این سوالات مطالب زیر را به دقت مطالعه فرمایید.

     

 

محاسبه هد پمپ آّب:

 

ساده ترین قسمت محاسبه ظرفیت پمپ ، هد آن می باشد. زیرا به دست آوردن مقدار آن با روش های محاسبات سرانگشتی آسان و بسیار نزدیک به مقدار دقیق آن می باشد.
از سوی دیگر چون این پارانتر به نسبت دبی متغیرر می باشد و دبی نیز بر اساس میزان مصرف خود متغیر است ، پس میتوان از خطاهای محاسباتی 15% صرف نظر کرد.
برای محاسبه هد پمپ کافی است افت فشار کل مسیر ، افت فشار ناشی از ارتفاع و فشار نهایی مورد نیاز در آخرین مصرف کننده را به دست آوریم.

 

فشارموردنیازدر دورترین آّب

 

تمام تجهیزات و لوازم خانگی جهت کار نیاز به یک میزان حداقل فشار آب می باشند که با استفاده از جدول زیر این فشارها را می توان بررسی کرد.
 

حداقل فشار مورد نیاز تجهیزات تاسیسات

 

 

افت ناشی از ارتفاع

 

بیشترین میزان افت فشار به خصوص در ساختمانهای مرتفع ناشی از همین افت فشار می باشد.
با در نظر گرفتن فاصله عمودی آخرین مصرف کننده تا محل نصب پمپ ، این افت فشار بر اساس واحد ستون متر آب به دست خواهد آمد.
(با توجه به کم بودن افت فشار مسیر افقی از آن صرف نظر می شود مگر در زمانی که طول افقی مسیر بیش از حد باشد.)

 

افت ناشی از طول مسیر

 

برای پمپ آب خانگی و یا بوستر پمپ هایی که برای ساختمانهای مرتفع استفاده می شوند با توجه به اینکه اغلب افت فشار ناشی از ارتفاع می باشد.
لذا از افت فشار طول افقی و اتصالات صرف نظر می شود.
اما اگر طول افقی و یا تعداد زانو و اتصالات طول مسیر بیش از حد باشد از جدول زیر برای محاسبه آن استفاده می کنیم و یا 50% طول مسیر را به صورت سرانگشتی به طول افقی اضافه و در عدد 200 تا 300 پاسکال در هر متر استفاده کرد.
(هر 101000 پاسکال برابر با یک بار فشار می باشد.)


 

مثال: افت فشار سیستم لوله کشی با 22 متر طول لوله که 12 متر آن به صورت عمودی می باشد و سایز لوله کشی 1" را محاسبه و اگر آخرین مصرف کننده شیر ظرف شویی آشپزخانه باشد هد پمپ لازم را محاسبه کنید.
 



هد پمپ آب

 هد پمپ آّب:

 

مجموع ارتفاع ساختمان برابر با 3 طبقه با ارتفاع 3متر و یک طبقه پارکینگ 2/8 و همچنین افت فشار 0.2 مسیر که جمعا برابر با 12 متر خواهد شد .
 

با در نظر گرفتن فشار مطلوب در طبقه آخر با 20 متر ( در جدول مندرج در قسمت محاسبه هد ، کمترین میزان فشار لازمه در هر دستگاه قید شده اما معمولا فشار 2 بار ، فشار مطلوب و رضایت بخش برای مصرف کننده طبقات می باشد.)
 

نکته قابل توجه: اگر از سیستم کنترل پمپ بصورت on.off استفاده می شود. یعنی توسط پرشر کنترل ، ست کنترل و یا اتومات ، این میزان فشار وصل پمپ می باشد و فشار قطع پمپ معمولا 1/5 بار بیشتر و در حدود 4/5 بار می باشد .
 

اگر از اینورتر و سیستم دور متغییر استفاده میشود با توجه به نوسان کم فشار می توان عدد 3/5 را احتساب کرد.
 

حال با داشتن دبی و هد پمپ باید به نمودار هد و دبی پمپ که توسط تمام شرکت های سازنده معتبر ارائه می شوند مراجعه و پمپ مناسب در این هد و دبی انتخاب کرد.
 

فراموش نشود که در سیستم on-off دبی در بازه هد 4/5 - 3/2 بررسی شود و نزدیک ترین پمپ به این بازه انتخاب شود.

 

دبی پمپ آّب

 

محاسبه دبی پمپ آب مصرفی مشکل ترین قسمت انتخاب یک پمپ می باشد زیرا میزان مصرف آب در یک ساختمان یک سر ثابت نبوده و در ساعات شبانه روز و ایام مختلف سال متفاوت می باشد.
 

همچنین نرخ مصرف آب استاندارد و مقیاس مشخص نداشته و بر اساس الگوی مصرف هر شهر یا کشور متغیر می باشد.
 

برای انتخاب پمپ و محاسبه دبی نمی توان مانند برخی تجهیزات تاسیساتی دیگر بیشتر میزان مصرف را در ساعت اوج ملاک قرار داد زیرا در این صورت پمپ انتخابی بسیار بزرگ و از نظر اقتصادی پرهزینه خواهد بود.
 

اگر پمپ کوچکتر انتخاب شود نیز جوابگوی نیاز ساختمان نبوده و یا با کارکرد بیش از حد خرابی زود هنگام برای پمپ رخ خواهد داد.
 

برای محاسبه دبی پمپ از چند روش می توان استفاده کرد.
 

در برخی کشورها ضرایبی بر اساس تعداد ساکنین یک ساختمان تعیین شده که با آن میتوان میزان متوسط  مصرف را پیدا کرد ودر برخی دیگر از کشورها و استانداردها از نمودارها و جداول مخصوص استفاده کرد و سازمانهای زیربط هرساله این نمودار و جداول را به روز رسانی می کنند.
 

اما روش معروف تر و معتبر تر استفاده از روش f.u یا محاسبه بر اساس تعداد دستگاه های مصرف کننده در هر واحد از ساختمان می باشد.
 

عبارت f.u مخفف کلمه Fixtur Unit و 7.5 گالن در دقیقه یا تعریف صحیح آن برابر با 1فوت مکعب که از لوله 1/4 1 در یک دقیقه گذر می کند.
 

f.u یک واحد دبی نمیباشد ، بلکه فاکتوری برای انتخاب و طراحی می باشد.
 

برای هر دستگاه مصرف کننده مانند ظرف شویی ، لباس شویی یا شیر دستشویی میزان f.u مشخصی محاسبه و در نظر گرفته شده است.
 

با جمع کل f.u یک ساختمان و استفاده از جدول و نمودارها میزان واقعی مصرف مشخص می شود.
 

بهترین و نزدیک ترین نمودارو جدول واحد مصرف در زیر قید شده است.
 

این جداول بر اساس استاندارد بریتانیا می باشد.

 

واحد مصرف  یا F.U

 

 

 

نمودار میزان مصرف واقعی ساختمان براسا واحد مصرف F.U

 

نحوه ی محاسبه هد و دبی آب:

 

مثال: یک ساختمان 6 واحد در 3 طبقه و یک طبقه پارکینگ نیازمند چه پمپی می باشد. هد و دبی پمپ را محاسبه کنید.

 

با استفاده از جدول میزان f.u هر واحد در حدود 14 واحد می باشد. با مراجعه به نمودار عدد 1/2 لیتر بر ثانیه ، میزان واقعی مصرف خواهد بود. یعنی در حدود 4/32 متر مکعب در ساعت.
 

هد پمپ نیز اگر مانند مثال بیان شده در قسمت محاسبه هد باشد :با مراجعه به کاتالوگ شرکت گرانفوس،پمپ انتخابی در سیستم دور ثابت (on- off) : مدل CM 5-6 خواهد شد.
 

دبی پمپ گرانفوس مدل CM 5-6 در هد 35 متر  دبی پمپ گرانفوس مدل CM 5-6 در هد 45 متر

 

        5. اگر بصورت دور متغییر باشد مدل CM 5-5 را نیز می توان انتخاب کرد.

 

دبی پمپ گرانفوس مدل CM 5-5 در هد 35 متر

 

پیشنهاد : اگر در ساختمان برق سه فاز در دسترس می باشد ، بهتر است پمپ سه فاز انتخاب شود. زیرا میزان برق مصرفی کمتر و گشتاور راه اندازی بیشتری خواهد داشت.
 

پیشنهاد: برای کنترل هد و دبی بدون نوسان پمپ می توان از سیستم دور متغییر و یا اینورتر استفاده کرد.
 

این سیستم با کنترل میزان سرعت گردش پمپ بر اساس میزان فشار کمترین نوسان را در شبکه آبرسانی به همراه دارد.
 

 

مزایا ی پمپ آّب:

 

  1. مصرف کمتر برق به خصوص در زمان راه اندازی
     
  2. عمر طولانی تر پمپ
     
  3. فشار و دبی یکنواخت
     
  4. کوچکتر شدن مخزن تحت فشار و در شرایطی حذف آن
     
  5. امکان راه اندازی پمپ های سه فاز با برق تک فاز
     
  6. امکان تنظیم فشار به سادگی و توسط افراد غیر عادی و یا حتی قفل کردن تنظیمات جهت جلوگیری از تغییر مکرر توسط افراد غیر مجرب

 

معایب سیستم کنترل دورتوسط اینورتریا درایو پمپ:

 

  1. هزینه بالا نسبت به سیستم on-off
     
  2.  با افزایش قدرت و مشخصات پمپ هزینه نصب درایو و سیستم on-off نزدیک به هم خواهند شد.
     
  3. به همین دلیل می باشد که در اکثر بوستر پمپ ها و یا پمپ های قدرت بالا از اینورتر یا درایو برای راه اندازی و بهره برداری از پمپ استفاده می کنند.
     
  4. پمپ های آب بطور معمول برای سیال آب با دمای متوسط 20 درجه سانتی گراد طراحی شده اند.
     
  5. وجود هرگونه ناخالصی و یا افزایش بیش از حد دمای آب می تواند روی کارکرد و راندمان پمپ آب تاثیر گذار باشد.
     
  6. تمام پمپ های آب بر اساس یک NPSH یا فشار مثبت دهانه مکش طراحی شده اند و جداول و نمودار هد و دبی آنها در همین NPSH می باشد.
     


npsh در پمپ گرانفوس مدل CM 5-5.jpg

NPSHA:

 

NPSH فشار مثبت دهانه مکش پمپ می باشد که برای اکثر پمپ ها عددی مثبت است.

NPSH یک تابع از سیستم می باشد که باید محاسبه و طراحی شود . ولی NPSHR یک نمودار است که توسط پمپ سازنده پمپ ارائه می شود و نشان دهنده NPSH مورد نیاز کارکرد پمپ می باشد.
تمام پمپ های آب با کمترین میزان NPSHR می توانند نهایتا آب را از عمق 10 متر استخراج کرده که در این حالت نیز به شدت در معرض پدیده کاویتاسیون خواهند بود.
توجه شود که منظور از ارتفاع 10 متر، فاصله سطح آب از دهانه مکش پمپ در مناطقی بدون ارتفاع از سطح دریاهای آزاد می باشد.
اگر NPSHA کمتر ازNPSHR  باشد ، پمپ دچار پدیده کاویتاسیون خواهد شد.
در ادامه مطلب محاسبه NPSHA و NPSHR توضیح داده خواهد شد.
پمپ های کف کش ، پمپ شناور ، پمپ لجن کش و ... خارج از این مساله می باشند.
همچنین برخی پمپ ها خارج سطح آب و یا نزدیک دهانه چاه ها نصب می شوند و با دو لوله مجزا آب را از درون چاه استخر می کشند از این قاعده مستثنی هستند.
سیستم کارکرد این پمپ ها در بخش توضیحات همان مدل ها توضیح داده شده است. مانند پمپ سری CAB شرکت پنتاکس.




محاسبه NPSH A  پمپ آب

محاسبه NPSHR وNPSHA

 

NPSHA فشار واقعی دهانه مکش پمپ این فشار ، میزان واقعی بر اساس سیستم لوله کشی و قرارگیری پمپ در سیستم می باشد  وابسته به شرایط نصب و بهره برداری پمپ است.
 

محاسبه NPSHA بسیار ساده بوده و فقط کافی است جمع فشارها را از افت فشار و اصطحکاک مسیر دهانه مکش پمپ کم کرد.

 

NPSHR

 

NPSHR : فشار مورد نیاز پمپ در دهانه مکش NPSHR توسط نمودار شرکت سازنده پمپ مشخص می شود و با افزایش دبی این میزان نیز افزایش می یابد.
 

قابل ذکر است همیشه میزان NPSHR باید کمتر از NPSHA باشد.
 

کمتر شدن میزان NPSHR باعث کاویتاسیون و آسیب رسیدن به پروانه پمپ می شود.
 

پروانه پمپ در اثر پدیده کاویتاسیون دچار خوردگی و آسیب خواهد شد.
 

با افزایش فشار دهانه مکش یا همان NPSHR دبی پمپ افزایش می یابد .
 

اما باید دقت کرد که این میزان دبی بیشتر از حداکثر دبی یا Qmax پمپ نشود ، زیرا در این حالت پمپ بیشتر از حد مجاز جریان ( آمپر) کشیده و احتمال سوختن پمپ وجود دارد.

 

رابطه پدیده کاویتاسیون و NPSH  پمپ آب

 

تاثیر پدیده کاویتاسیون روی پروانه پمپ


 

گارانتی و خدمات پس از فروش

 

پمپ های آب بنا به مدل های مختلف پمپ های آب متفاوت است.

 

مشاوره فروش پمپ های آب دربامین تهویه

 

با تشکر از اعتماد شما،شرکت بامین تهویه به عنوان عرضه کننده ی انواع پمپ های آب با ظرفیت های مختلف و بهترین کیفیت و با برندهای معتبر به مشتریان خود این امکان را می دهد که پمپ آب مورد نظر خود را با نازل تزین قیمت انتخاب کنند.
 

مشاورین شرکت بامین تهویه آماده ی پاسخ گویی در خصوص مشخصات فنی انواع پمپ های آب می باشند.

 

مطالب مرتبط

 

 پمپ آبرسانی

 

بامین تهویه تخصصی ترین وب سایت کشور در زمینه تأسیسات