
راهنمای انتخاب ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان؛ مخزن چند لیتری بخریم؟
انتخاب ظرفیت مناسب منبع ذخیره آب ساختمان یکی از مهمترین مراحل طراحی سیستم تأمین آب در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری است. اگر حجم مخزن کمتر از نیاز مصرفکنندگان باشد، ممکن است آب ذخیرهشده پیش از وصل شدن مجدد آب شهری تمام شود؛ از طرف دیگر، انتخاب مخزن بیش از حد بزرگ میتواند هزینه خرید، فضای اشغالشده و الزامات نصب را افزایش دهد.برای تعیین ظرفیت منبع ذخیره آب باید عواملی مانند تعداد واحدها و ساکنان، میزان مصرف روزانه، مدت احتمالی قطعی آب، نوع کاربری ساختمان و شرایط نصب را در نظر گرفت.
چرا باید این مقاله را بخوانید :
- ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان به چه عواملی بستگی دارد؟
- فرمول محاسبه ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان
- برای هر نفر چه مقدار ظرفیت مخزن آب لازم است؟
- ظرفیت منبع ذخیره آب برای ساختمان یکطبقه و چندطبقه
- جدول ظرفیت پیشنهادی منبع آب بر اساس تعداد ساکنان
- مثال محاسبه حجم منبع ذخیره آب آپارتمان
- چگونه ظرفیت مناسب منبع آب را انتخاب کنیم؟
- تأثیر محل نصب و پمپ بر انتخاب ظرفیت مخزن
- اشتباهات رایج در انتخاب ظرفیت منبع ذخیره آب
- جمع بندی
- سؤالات متداول درباره ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان
- نظرات
برای مشاوره تخصصی، بررسی مشخصات و خرید منبع و مخزن ، کلیک نمایید.
ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان به چه عواملی بستگی دارد؟
ظرفیت منبع ذخیره آب باید متناسب با نیاز واقعی ساختمان انتخاب شود. در این تصمیم، صرفاً تعداد طبقات یا تعداد واحدهای ساختمان تعیینکننده نیست؛ بلکه میزان مصرف و مدت زمانی که لازم است آب ذخیرهشده پاسخگوی نیاز ساکنان باشد، اهمیت بیشتری دارد.
مهمترین عوامل مؤثر بر انتخاب ظرفیت عبارتاند از:
تعداد ساکنان ساختمان
هرچه تعداد افراد استفادهکننده از آب بیشتر باشد، حجم آب موردنیاز نیز افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، در ساختمانهای چندواحدی باید تعداد تقریبی ساکنان همه واحدها در محاسبه لحاظ شود، نه فقط تعداد واحدهای مسکونی.
میزان مصرف روزانه آب
مصرف آب در هر ساختمان با توجه به تعداد سرویسهای بهداشتی، تعداد حمامها، عادت مصرف، استفاده از ماشین لباسشویی و ظرفشویی، آبیاری فضای سبز و سایر مصارف متفاوت است.
مدت قطعی یا افت فشار آب شهری
اگر مخزن برای جبران قطعیهای کوتاهمدت طراحی شده باشد، ممکن است ظرفیت کمتری کافی باشد. در مناطقی که قطعی آب طولانیتر است یا آب شهری فقط در ساعات مشخصی تأمین میشود، باید حجم بیشتری در نظر گرفت؛ البته به شرط آنکه امکان پر شدن مخزن در فاصله زمانی مناسب وجود داشته باشد.
نوع کاربری ساختمان
نیاز آبی یک ساختمان مسکونی با یک مجتمع اداری، کارگاه صنعتی، فروشگاه یا ساختمان دارای فضای سبز یکسان نیست. در ساختمانهای تجاری و صنعتی، باید مصارف اختصاصی و ساعات اوج مصرف نیز محاسبه شوند.
فضای نصب و محدودیتهای سازهای
ابعاد محل نصب، مسیر عبور مخزن، ارتفاع در دسترس، محل لولهکشی و وزن مخزن پر از آب، همگی در انتخاب ظرفیت تأثیر دارند. بهخصوص برای نصب مخزن روی پشتبام، تحمل بار سازه باید توسط فرد متخصص بررسی شود.
فرمول محاسبه ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان
برای برآورد اولیه ظرفیت مخزن میتوان از فرمول زیر استفاده کرد:
تعداد افراد × مصرف روزانه هر نفر (لیتر) × مدت ذخیرهسازی (روز) = ظرفیت موردنیاز مخزن (لیتر)
اگر بخشی از آب ذخیرهشده برای مصارف غیرضروری استفاده نمیشود یا قرار است فقط نیازهای ضروری ساختمان را پوشش دهد، باید مصرف همان بخش مبنای محاسبه قرار بگیرد.
برای در نظر گرفتن مقداری ذخیره اضافی نیز میتوان از رابطه زیر استفاده کرد:
حجم مصرف محاسبهشده × ضریب ذخیره = ظرفیت طراحی
ضریب ذخیره باید بر اساس میزان عدم قطعیت مصرف، شرایط تأمین آب و فاصله زمانی بین دفعات پر شدن مخزن تعیین شود. این ضریب عدد ثابتی برای همه ساختمانها نیست.
نکته مهم درباره حجم قابل استفاده
ظرفیت اسمی مخزن لزوماً برابر با حجم آب قابل برداشت نیست. ارتفاع نصب اتصالات، سطح حداقل آب، نحوه کنترل پمپ و فضای لازم برای عملکرد صحیح مخزن ممکن است بخشی از ظرفیت را غیرقابل استفاده کند. بنابراین، در انتخاب نهایی باید مشخصات فنی سازنده و حجم قابل استفاده بررسی شود.
همچنین اگر آب شهری در طول روز بهصورت متناوب وصل میشود، لازم است بررسی شود که مخزن در فاصله زمانی موجود فرصت کافی برای پر شدن مجدد دارد یا خیر.
برای هر نفر چه مقدار ظرفیت مخزن آب لازم است؟
برای برآورد اولیه میتوان میزان مصرف روزانه هر نفر را بهصورت فرضی در نظر گرفت؛ اما این مقدار به شرایط زندگی، اقلیم، الگوی مصرف و تجهیزات ساختمان بستگی دارد و نباید بهعنوان یک استاندارد ثابت برای همه پروژهها استفاده شود.
برای مثال، اگر برای محاسبه اولیه مصرف روزانه هر نفر ۱۰۰ لیتر در نظر گرفته شود، حجم موردنیاز برای ذخیره یک روز چنین خواهد بود:
| تعداد افراد | مصرف فرضی روزانه هر نفر | حجم موردنیاز برای یک روز |
|---|---|---|
| ۲ نفر | ۱۰۰ لیتر | ۲۰۰ لیتر |
| ۴ نفر | ۱۰۰ لیتر | ۴۰۰ لیتر |
| ۶ نفر | ۱۰۰ لیتر | ۶۰۰ لیتر |
| ۱۰ نفر | ۱۰۰ لیتر | ۱۰۰۰ لیتر |
| ۲۰ نفر | ۱۰۰ لیتر | ۲۰۰۰ لیتر |
این جدول صرفاً یک مثال محاسباتی است، نه توصیه قطعی ظرفیت خرید. اگر مخزن قرار است فقط آب آشامیدنی، پختوپز و مصارف ضروری را در زمان قطعی تأمین کند، مصرف مبنا میتواند کمتر از کل مصرف روزانه باشد. در مقابل، برای ذخیره کامل مصرف روزانه یا قطعی طولانیتر، حجم بیشتری لازم خواهد بود.
ظرفیت منبع ذخیره آب برای ساختمان یکطبقه و چندطبقه
تعداد طبقات ساختمان بهتنهایی معیار تعیین ظرفیت مخزن نیست. برای انتخاب صحیح باید تعداد ساکنان، میزان مصرف و شرایط تأمین آب بررسی شود. با این حال، نوع ساختمان میتواند بر نحوه طراحی سیستم ذخیره و توزیع آب اثر بگذارد.
ساختمان یکطبقه
در یک خانه مستقل یا ساختمان کوچک، ظرفیت مخزن معمولاً بر اساس تعداد ساکنان و میزان ذخیره موردنیاز انتخاب میشود. فضای نصب، امکان دسترسی برای نظافت و محل مناسب اتصال پمپ نیز باید در نظر گرفته شود.
ساختمان چندواحدی
در ساختمانهای آپارتمانی، مجموع مصرف واحدها مبنای محاسبه است. برای مثال، یک ساختمان با ۱۰ واحد و میانگین ۳ نفر در هر واحد، حدود ۳۰ ساکن دارد. اگر مصرف فرضی هر نفر ۱۰۰ لیتر در روز باشد، ذخیره معادل یک روز مصرف کامل برابر با ۳۰۰۰ لیتر خواهد بود.
این مقدار فقط یک برآورد اولیه است و باید با الگوی مصرف واقعی، مدت قطعی آب و میزان تأمین مجدد مخزن تطبیق داده شود.
ساختمانهای بلندمرتبه
در ساختمانهای بلندمرتبه، انتخاب ظرفیت باید همراه با طراحی سیستم توزیع آب انجام شود. فشار موردنیاز طبقات، ظرفیت پمپ، ارتفاع ساختمان، مخازن واسط احتمالی و تجهیزات کنترل فشار از موضوعات مهم این سیستم هستند.
بزرگتر کردن مخزن بهتنهایی مشکل فشار آب طبقات بالا را برطرف نمیکند. ظرفیت ذخیره و توانایی پمپ برای انتقال آب دو مسئله مرتبط اما متفاوت هستند.
ساختمان اداری و تجاری
در این ساختمانها، ساعات کاری، تعداد کارکنان، مراجعهکنندگان، سرویسهای بهداشتی و مصارف خاص باید بررسی شوند. اگر مصرف در چند ساعت مشخص متمرکز است، طراحی مخزن باید پاسخگوی اوج مصرف نیز باشد.
جدول ظرفیت پیشنهادی منبع آب بر اساس تعداد ساکنان
جدول زیر نشان میدهد برای برآورد حجم ذخیره یک روز، با فرض مصرف روزانه ۱۰۰ لیتر به ازای هر نفر، چه حجمی محاسبه میشود.
| تعداد ساکنان | حجم محاسباتی برای یک روز | نکته انتخاب |
|---|---|---|
| ۱ تا ۲ نفر | ۱۰۰ تا ۲۰۰ لیتر | مصرف واقعی و حداقل حجم قابل استفاده بررسی شود |
| ۳ تا ۴ نفر | ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیتر | مدت قطعی آب در انتخاب نهایی مهم است |
| ۵ تا ۶ نفر | ۵۰۰ تا ۶۰۰ لیتر | فضای نصب و حجم قابل استفاده کنترل شود |
| ۷ تا ۱۰ نفر | ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ لیتر | برای ساختمانهای کوچک یا چندواحدی قابل بررسی است |
| ۱۱ تا ۲۰ نفر | ۱۱۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر | مصرف مشترک و زمان پر شدن مخزن بررسی شود |
| ۲۱ تا ۳۰ نفر | ۲۱۰۰ تا ۳۰۰۰ لیتر | محاسبه بر اساس مجموع مصرف ساختمان انجام شود |
| بیش از ۳۰ نفر | بیش از ۳۰۰۰ لیتر | طراحی بر اساس الگوی مصرف و شرایط پروژه ضروری است |
توجه: اعداد جدول بر اساس یک فرض محاسباتی ساده ارائه شدهاند و ظرفیت قطعی خرید نیستند. برای مثال، اگر هدف ذخیره آب برای نصف روز باشد، حجم محاسباتی با ذخیره یک روز تفاوت دارد؛ همچنین ممکن است نیازهای ضروری ساختمان با مصرف کامل روزانه متفاوت باشند.
مثال محاسبه حجم منبع ذخیره آب آپارتمان
فرض کنید یک ساختمان آپارتمانی دارای ۸ واحد مسکونی است و بهطور متوسط ۳ نفر در هر واحد زندگی میکنند. بنابراین تعداد ساکنان ساختمان برابر است با:
۸ واحد × ۳ نفر = ۲۴ نفر
در این مثال فرض میکنیم مصرف روزانه هر نفر ۱۰۰ لیتر باشد و هدف، ذخیره آب برای یک روز کامل باشد.
مرحله اول: محاسبه مصرف روزانه کل ساختمان
۲۴ نفر × ۱۰۰ لیتر = ۲۴۰۰ لیتر در روز
مرحله دوم: تعیین حجم ذخیره موردنیاز
اگر قرار باشد کل مصرف فرضی یک روز پوشش داده شود، حجم محاسباتی اولیه ۲۴۰۰ لیتر خواهد بود.
مرحله سوم: بررسی شرایط واقعی پروژه
پیش از انتخاب مخزن باید مشخص شود:
- آیا مخزن باید تمام مصرف روزانه را تأمین کند یا فقط مصارف ضروری را؟
- قطعی آب معمولاً چند ساعت طول میکشد؟
- در زمان وصل بودن آب شهری، مخزن با چه سرعتی پر میشود؟
- آیا امکان استفاده از دو مخزن بهجای یک مخزن وجود دارد؟
- آیا محل نصب توان تحمل وزن مخزن پر از آب را دارد؟
- آیا پمپ و لولهها میتوانند دبی موردنیاز ساختمان را تأمین کنند؟
اگر مصرف واقعی کمتر از فرض ۱۰۰ لیتر برای هر نفر باشد، ظرفیت موردنیاز نیز کاهش مییابد. اگر هدف ذخیره برای بیش از یک روز باشد، باید حجم بر اساس مدت ذخیرهسازی افزایش پیدا کند.
این مثال نشان میدهد که انتخاب ظرفیت منبع ذخیره آب بهتر است بر پایه محاسبه انجام شود، نه صرفاً بر اساس تعداد واحدها یا طبقات ساختمان.
چگونه ظرفیت مناسب منبع آب را انتخاب کنیم؟
پس از برآورد حجم موردنیاز، باید ظرفیت محاسباتی را با محصولات موجود و شرایط اجرایی ساختمان تطبیق دهید.
مشخص کردن هدف ذخیرهسازی
ابتدا تعیین کنید مخزن برای جبران افت فشار، قطعی چندساعته یا تأمین آب برای یک روز یا بیشتر استفاده میشود. هدف ذخیرهسازی تأثیر مستقیمی بر حجم موردنیاز دارد.
انتخاب ظرفیت استاندارد نزدیک به حجم محاسباتی
ظرفیت نهایی باید بهگونهای انتخاب شود که حجم قابل استفاده آن نیاز پروژه را تأمین کند. بهتر است تنها به ظرفیت اسمی درجشده در کاتالوگ اکتفا نکنید و ابعاد، حجم مفید و شرایط اتصال را نیز بررسی کنید.
بررسی جنس و ساختار مخزن
جنس بدنه باید با محل نصب، کیفیت آب، شرایط محیطی و کاربرد مخزن سازگار باشد. مخازن پلیاتیلن، فلزی، گالوانیزه و استیل از نظر وزن، ابعاد، مقاومت در برابر خوردگی، الزامات نگهداری و قیمت تفاوت دارند.هر نوع مخزن از نظر جنس بدنه، مقاومت در برابر شرایط محیطی، ابعاد و الزامات نگهداری ویژگیهای متفاوتی دارد. برای آشنایی با دستهبندی مخازن و کاربرد هرکدام، مقاله انواع منبع ذخیره آب بر اساس جنس، شکل و کاربرد را بخوانید.
بررسی ابعاد و دسترسی محل نصب
قبل از خرید، طول، عرض و ارتفاع محل نصب، ابعاد درگاه ورود مخزن، مسیر حمل و فضای لازم برای سرویس و نظافت را اندازهگیری کنید. گاهی یک مخزن با ظرفیت مناسب از نظر ابعاد برای محل نصب قابل استفاده نیست و باید مدل دیگری انتخاب شود.علاوه بر ظرفیت مخزن، شکل ظاهری و نحوه قرارگیری آن نیز باید با فضای نصب هماهنگ باشد. برای مقایسه مدلهای افقی و عمودی و بررسی مزایا و محدودیتهای هرکدام، مقاله منبع ذخیره آب افقی بهتر است یا عمودی؟ مقایسه مزایا و معایب را مطالعه کنید.
در نظر گرفتن امکان افزایش ظرفیت در آینده
اگر احتمال افزایش تعداد ساکنان یا تغییر کاربری ساختمان وجود دارد، میتوان ظرفیت موردنیاز آینده را نیز بررسی کرد. در برخی پروژهها استفاده از دو مخزن با ظرفیت کمتر، بهجای یک مخزن بزرگ، از نظر جانمایی یا نگهداری مناسبتر است؛ البته نحوه اتصال و عملکرد سیستم باید بهدرستی طراحی شود.
تأثیر محل نصب و پمپ بر انتخاب ظرفیت مخزن
ظرفیت مخزن باید در کنار محل نصب و تجهیزات انتقال آب بررسی شود؛ زیرا مخزن بزرگتر لزوماً به معنی فشار بیشتر یا عملکرد بهتر سیستم نیست.
نصب مخزن در موتورخانه یا فضای همکف
در این حالت باید فضای کافی برای استقرار مخزن، دسترسی به اتصالات، امکان تخلیه و نظافت و مسیر مناسب لولهکشی وجود داشته باشد. همچنین سطح زیر مخزن باید برای تحمل بار آن مناسب باشد.
نصب مخزن روی پشتبام
وزن آب ذخیرهشده اهمیت زیادی دارد. هر ۱۰۰۰ لیتر آب تقریباً ۱۰۰۰ کیلوگرم جرم دارد؛ بنابراین وزن خود مخزن و تجهیزات جانبی نیز باید به آن اضافه شود. نصب مخزن روی پشتبام بدون بررسی ظرفیت باربری سازه توصیه نمیشود.
انتخاب پمپ متناسب با سیستم
پمپ باید با دبی موردنیاز، ارتفاع انتقال، افت فشار لولهها و فشار موردنیاز مصرفکنندگان هماهنگ باشد. ظرفیت ذخیره آب، حجم مخزن را مشخص میکند؛ در حالی که دبی و هد پمپ، توانایی انتقال آب به نقاط مصرف را تعیین میکنند.
برای آشنایی با تجهیزات انتقال آب میتوانید صفحه پمپ آب را بررسی کنید. همچنین برای آشنایی با مراحل اجرایی و اتصالات، مقاله راهنمای نصب منبع آب خانگی را مطالعه کنید.
اشتباهات رایج در انتخاب ظرفیت منبع ذخیره آب
هنگام انتخاب حجم مخزن، برخی اشتباهات میتوانند باعث افزایش هزینه یا کمبود آب ذخیرهشده شوند.
- انتخاب ظرفیت فقط بر اساس تعداد طبقات: تعداد طبقات بهتنهایی نشاندهنده میزان مصرف نیست. تعداد ساکنان و مدت ذخیرهسازی باید مشخص شود.
- در نظر گرفتن مصرف یکسان برای همه ساختمانها: میزان مصرف ساختمان مسکونی، اداری و تجاری متفاوت است و باید بر اساس نوع کاربری برآورد شود.
- نادیده گرفتن مدت قطعی آب: مخزنی که برای چند ساعت ذخیره کافی است، ممکن است برای قطعی یک روز کامل مناسب نباشد.
- انتخاب مخزن بزرگ بدون بررسی محل نصب: ابعاد و وزن مخزن پر از آب باید با شرایط سازه و فضای موجود سازگار باشد.
- بیتوجهی به سرعت پر شدن مخزن: اگر آب شهری برای مدت کوتاهی وصل شود، ممکن است مخزن بزرگ فرصت کافی برای پر شدن نداشته باشد.
- اشتباه گرفتن ظرفیت مخزن با توان پمپ: حتی مخزن پرظرفیت نیز بدون پمپ و لولهکشی متناسب نمیتواند آب را با فشار و دبی موردنیاز به تمام نقاط ساختمان برساند.
جمعبندی
برای انتخاب ظرفیت منبع ذخیره آب ساختمان، ابتدا تعداد ساکنان و مصرف روزانه را برآورد کنید و سپس مدت زمانی را که باید آب ذخیرهشده نیاز ساختمان را تأمین کند، مشخص نمایید. در ادامه، حجم محاسباتی را با توجه به ظرفیت قابل استفاده مخزن، امکان پر شدن مجدد، فضای نصب، وزن مخزن و شرایط پمپ بررسی کنید.
برای مشاهده مدلها و بررسی ظرفیتهای موجود میتوانید به صفحه خرید منبع ذخیره آب مراجعه کنید. انتخاب نهایی بهتر است با توجه به مشخصات فنی محصول و شرایط واقعی ساختمان انجام شود.
پیشنهاد نهایی: شما می توانید قبل از تصمیمگیری نهایی جهت خرید و یا تعویض منبع آب ، با مشاورین فروش بامین تهویه با شماره 02188306500 تماس حاصل نمایید و پس از دریافت مشاوره ، با توجه به شرایط خاص محیطی، بودجه و نیازهای خود، بهترین گزینه را انتخاب نمایید.
بامین تهویه تخصصی ترین وب سایت کشور در زمینه تأسیسات









دیدگاهی یافت نشد!